Polska
Odnaleziono nieznane raporty Czesława Kiszczaka

Jako oficer stalinowskiej Informacji Wojskowej w Londynie infiltrował żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

– W archiwach wojskowych odnaleziono nieznane historykom raporty Czesława Kiszczak z czasów, gdy pod koniec lat 40., jako oficer stalinowskiej Informacji Wojskowej w Londynie infiltrował żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie – ujawnił dyrektor Wojskowego Biura Historycznego Sławomir Cenckiewicz.

W latach 1946–47 Kiszczak został delegowany przez komunistyczną, wojskową służbę bezpieczeństwa – Główny Zarząd Informacji Ludowego Wojska Polskiego – do ośrodka w Londynie.

Jego praca polegała na inwigilowaniu i donoszeniu na środowisko żołnierzy generała Andersa. Mowa m.in. o raportach pisanych indywidualnie na 74 żołnierzy Wojska Polskiego. Odnalezione teczki nie znajdowały się w ewidencji archiwum. Były ukryte, znajdowały się na nich karteczki z napisem „dotyczą tow. Kiszczaka".

Na środowej konferencji prasowej w Ministerstwie Obrony Narodowej Sławomir Cenckiewicz powiedział, że akta te w lutym 1990 r. trafiły z MSW do Centralnego Archiwum Wojskowego, gdzie nie zostały wciągnięte do ewidencji.

Sławomir Cenckiewicz podkreślił, że 16 lat temu po utworzeniu IPN akta te powinny tam trafić, ale tak się nie stało. Dodał, że w tej sprawie złoży zawiadomienie do prokuratury.

Zmarły w listopadzie 2015 r. Kiszczak był oficerem Informacji Wojskowej, potem służył w Wojskowej Służbie Wewnętrznej; w latach 70. był szefem wywiadu oraz kontrwywiadu wojskowego. W 1981 r. został szefem MSW – jako bliski współpracownik gen. Wojciecha Jaruzelskiego.

W dokumentach m.in donosy Kiszczaka
– Nie chce teraz jednoznacznie stwierdzić, że osoby, na które wskazuje w swoich raportach Czesław Kiszczak, były objęte represjami, to jest zadanie dla historyków, którzy będą analizowali te materiały – zaznaczył Sławomir Cenckiewicz w trakcie konferencji. Dodał, że „na pierwszy rzut oka przynajmniej kilka osób z tej listy było represjonowanych".

Relacjonował, że Kiszczaka w latach 40. XX w. w Londynie interesowali przede wszystkim żołnierze wywiadu i kontrwywiadu, czyli Oddziału II Sztabu Głównego WP, a także oficerowie, którzy eksponowali swoje antykomunistyczne poglądy i agitowali, by nie wracać do Polski, oraz byłymi żołnierzami Wehrmachtu, którzy w trakcie wojny dołączyli do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

W dokumentach – powiedział Sławomir Cenckiewicz – są też donosy, które Kiszczak otrzymywał od żołnierzy w Londynie. Powiedział, że wśród znalezionych akt są także dokumenty wytworzone przez wywiad wojskowy PRL - Zarząd II Sztabu Generalnego WP, którego szefem Kiszczak był w latach 70. XX w.

Źródło: Polskie Radio dla Zagranicy

Powiązane publikacje
Centrum Mieroszewskiego zaprasza studentów, doktorantów, młodych naukowców, analityków, dziennikarzy, aktywistów i pracowników organizacji pozarządowych z Polski, krajów UE i Europy Wschodniej do wzięcia udziału w międzynarodowej szkole letniej «Pamięć i Prawo» poświęconej przecięciu historii, prawa i polityki.
Pozostałości statków, które w starożytności rozbijały się w drodze do Ptolemais, odkryli archeolodzy Uniwersytetu Warszawskiego w Libii.
W dniach 6–8 maja 2026 r. odbędzie się Polsko-Ukraiński Kongres Historyczny – największe dotychczas spotkanie historyków z Polski i Ukrainy poświęcone wspólnej refleksji nad historią stosunków obu narodów.
Narodowe Centrum Kultury ogłosiło nabór wniosków do programu «Polsko-Ukraińska Wymiana Młodzieży 2026», w ramach którego młodzież z Polski i Ukrainy, w tym dzieci uchodźców przebywające na terenie Polski, będzie wspólnie realizować projekty dotyczące lokalnej historii i dziedzictwa.
Ślady średniowiecznego miasta Stolzenberg odkryli archeolodzy z Fundacji Relicta w pobliżu osady Zagrody koło Sławoborza (woj. zachodniopomorskie).
75 lat temu, 15 lutego 1951 roku, podpisano umowę o korekcie granic między Polską a ZSRR. Sowieci przejmowali tereny żyzne i bogate w złoża węgla kamiennego, Polacy otrzymali w zamian malowniczy, ale biedny fragment Bieszczadów z niemal wyczerpanymi złożami ropy naftowej.
Instytut Strat Wojennych (ISW), który prowadzi badania na temat strat poniesionych przez Polskę w wyniku agresji ZSRR we wrześniu 1939 r., zaprezentował w poniedziałek pierwsze efekty swojej pracy.
Fundacja «Świat na Tak» zaprasza dzieci i młodzież polonijną w wieku 6–22 lat oraz dzieci Polaków mieszkających poza granicami Polski do udziału XVII edycji konkursu «Być Polakiem» (moduł A).
Tylko do wtorku 11 listopada można podziwiać multimedialną projekcję "Korona i Państwo - 1000 lat Królestwa". To opowieść o tysiącletniej historii polskiej państwowości opowiadana za pomocą animacji 2D i 3D, światła i dźwięku.