Polska
Instytut Pamięci Narodowej odtajnia zbiór zastrzeżony

Ponad 11 i pół tysiąca dokumentów ze zbioru wyodrębnionego archiwum Instytutu Pamięci Narodowej zostało zweryfikowanych. Od połowy czerwca na mocy nowelizacji ustawy o IPN, kilkudziesięciu funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej oraz Służby Kontrwywiadu i Wywiadu Wojskowego bada dokumenty zgromadzone w tak zwanym zbiorze zastrzeżonym.

Zastępca dyrektora Archiwum IPN Mariusz Kwaśniak wyjaśnia, że funkcjonariusze służb specjalnych do tej pory nie wnioskowali o utajnienie jakichkolwiek dokumentów ze zbioru zastrzeżonego. Funkcjonariusze przejrzeli ponad 11 i pół tysiąca jednostek archiwalnych: dokumentów papierowych, zdjęć, materiałów filmowych i nagrań i jak na razie nie wpłynął żaden wniosek o nadanie klauzuli tajności jakimkolwiek archiwaliom. Oznacza to, że są one opisywane i będą udostępniane.

Wykaz dokumentów w styczniu
Mariusz Kwaśniak wyjaśnia, że w drugiej połowie stycznia przyszłego roku IPN opublikuje na stronie internetowej wykaz dokumentów wyłączonych ze zbioru wyodrębnionego w roku 2016 roku. W indeksie będzie sygnatura oraz krótki opis jednostki archiwalnej. Wśród dokumentów będą teczki personalne tajnych współpracowników bezpieki, teczki personale PRLowskich oficerów wywiadu i kontrwywiadu, a także materiały operacyjne.

Zbiór zastrzeżony powstał przy okazji tworzenia Instytutu Pamięci Narodowej i znalazły się tam dokumenty wytworzone przez komunistyczne służby, które mogły zagrażać bezpieczeństwu państwa. Zastępca dyrektora Archiwum IPN Mariusz Kwaśniak jednak zapewnia, że po zbadaniu części dokumentów, ten argument okazał się nieuzasadniony, bo oprócz teczek personalnym i materiałów operacyjnych znaczną część dokumentów stanowią na przykład materiały szkoleniowe.

Przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o IPN w zbiorze zastrzeżonym było ponad 450 metrów bieżących akt, obecnie liczy on niewiele ponad 350 metrów bieżących. Do przeglądu pozostało jeszcze ponad 6800 jednostek archiwalnych. Weryfikacja dokumentów ma zakończyć się do końca marca, w połowie przyszłego roku prawdopodobnie będzie możliwy dostęp wszystkich archiwaliów.

Źródło: Polskie Radio dla Zagranicy

Powiązane publikacje
Pozostałości statków, które w starożytności rozbijały się w drodze do Ptolemais, odkryli archeolodzy Uniwersytetu Warszawskiego w Libii.
W dniach 6–8 maja 2026 r. odbędzie się Polsko-Ukraiński Kongres Historyczny – największe dotychczas spotkanie historyków z Polski i Ukrainy poświęcone wspólnej refleksji nad historią stosunków obu narodów.
Narodowe Centrum Kultury ogłosiło nabór wniosków do programu «Polsko-Ukraińska Wymiana Młodzieży 2026», w ramach którego młodzież z Polski i Ukrainy, w tym dzieci uchodźców przebywające na terenie Polski, będzie wspólnie realizować projekty dotyczące lokalnej historii i dziedzictwa.
Ślady średniowiecznego miasta Stolzenberg odkryli archeolodzy z Fundacji Relicta w pobliżu osady Zagrody koło Sławoborza (woj. zachodniopomorskie).
75 lat temu, 15 lutego 1951 roku, podpisano umowę o korekcie granic między Polską a ZSRR. Sowieci przejmowali tereny żyzne i bogate w złoża węgla kamiennego, Polacy otrzymali w zamian malowniczy, ale biedny fragment Bieszczadów z niemal wyczerpanymi złożami ropy naftowej.
Instytut Strat Wojennych (ISW), który prowadzi badania na temat strat poniesionych przez Polskę w wyniku agresji ZSRR we wrześniu 1939 r., zaprezentował w poniedziałek pierwsze efekty swojej pracy.
Fundacja «Świat na Tak» zaprasza dzieci i młodzież polonijną w wieku 6–22 lat oraz dzieci Polaków mieszkających poza granicami Polski do udziału XVII edycji konkursu «Być Polakiem» (moduł A).
Tylko do wtorku 11 listopada można podziwiać multimedialną projekcję "Korona i Państwo - 1000 lat Królestwa". To opowieść o tysiącletniej historii polskiej państwowości opowiadana za pomocą animacji 2D i 3D, światła i dźwięku.
Cztery lata po przyjęciu przez Sejm ustawy o odtworzeniu zachodniej pierzei placu Piłsudskiego, Ministerstwo Kultury rozpoczyna prace nad odbudową Pałacu Saskiego, pałacu Brühla oraz trzech kamienic od strony ulicy Królewskiej.